|
| Aalsmeer |
Gemeente Aalsmeer
Aalsmeer nu
De gemeente Aalsmeer omvat het dorp Aalsmeer, dat aan de Ringvaart van de
Haarlemmermeerpolder ligt, en de gehuchten Kalslagen, Kudelstaart, Oosteinde
en Vrouwentroost. Het gemeentehuis staat in Aalsmeer. Op het plein voor het
gemeentehuis staat - op een tien meter hoge sokkel - een standbeeld van de
Godin Flora, godin van de lente en de bloemen. Bij plaatsing van het beeld
in 1962 zorgde dit beeld voor nogal wat ophef omdat het 'te naakt' zou zijn.
Aalsmeer is wereldberoemd door de bloementeelt en vooral de bloemenveiling.
De handel is geconcentreerd in de veiling aan de Legmeerdijk. Ook zijn er
diverse bloemenexportbedrijven. De veiling - die de grootste bloemenveiling
ter wereld - is de belangrijkste toeristische trekpleister van Aalsmeer.
Naast de bloementeelt is er industrie. Er staat een fabriek van
verpakkingsmaterialen en er worden plezierjachten gebouwd. Op de Westeinder
Plassen (eenderde van het Aalsmeerse gebied is water) is veel watersport. De
gemeente telt meerdere jachthavens. De plassen vormen een waardevol
natuurgebied, met opvallende rietzudden en moerasbomen. Voor Aalsmeerders en
toeristen is er het jaarlijkse bloemencorso op de eerste zaterdag van
september. 's Zomers kan men er de Historische Tuin bezichtigen die een
beeld geeft van de tuinbouw sinds de 17e eeuw: fruitteelt, boomkwekerij,
aardbeienteelt, vormcultuur, trekheesters, buitenbloemen, perkgoed,
snijbloemen, potcultuur.
Godin Flora
De naam
De naam Aalsmeer is waarschijnlijk afgeleid van Alsmar, dat 'palingmeer'
betekent. Maar ook Aelsmer dat 'allesmeer' zou betekenen en els-er dat
‘drassig land met elzen’ betekent, behoren tot de mogelijkheden. De meeste
Aalsmeerders gaan uit van 'palingmeer'. Ook nu nog wordt in Aalsmeer (in de
Westeinderplassen) op paling gevist (peuren); de vangst is wel minder dan
enkele decennia terug.
In 1816 werd het wapen van Aalsmeer vastgesteld. Het is de afbeelding van
een Hollandse leeuw met een paling in zijn voorpoten; bij het wapen hoort de
tekst: Retine quod habes (behoudt wat u hebt)
Geschiedenis
Aalsmeer wordt voor het eerst genoemd in 1133 als 'Alsmar'. Deze naam komt
voor in een oorkonde waarbij land geschonken wordt aan de abdij van
Rijnsburg, een adellijk nonnenklooster. In een akte van Diederik VII wordt
deze schenking in 1199 nog eens bevestigd. Het gebied Alsmar was toen een
wildernis van lage elzen- en wilgenbossen. In de omgeving werd veel turf
gestoken, waardoor er grote meren en plassen ontstaan.
Vervening
De bewoners van Aalsmeer zagen de hele omgeving verdwijnen door de vervening
(het afgraven van veen). Zo ontstonden de Oosteinderpoel, Schinkelpoel,
Stommeer, Hornmeer, Legmeer en de Westeinderplassen. Er bleef weinig
landbouwgrond over, zodat veel inwoners in de 15e eeuw op visserij
overschakelden. Het beetje grond dat over was werd steeds intensiever
bewerkt. De schaarse grond werd vooral gebruikt voor boomteelt. De tuinders
konden ook goed verdienen aan het vormknippen van bomen en struiken in de
tuinen van rijke kooplui. Deze tijd was ook het begin van de aardbeienteelt.
Drooglegging
Het grondgebrek dat door vervening was ontstaan werd bestreden door de
veenplassen weer droog te leggen. Hiermee werd in de 17e eeuw begonnen.
Eerst werd het Stommeer drooggemaakt (1650) en daarna het Hornmeer (1674).
Straatnamen herinneren ook vandaag de dag nog naar deze meren; zo kent
Aalsmeer de Stommeerweg en Stommeerkade. De Hornmeer is een wijk in
Aalsmeer.
Van vis naar aardbei
In 1852 werd de aan Aalsmeer grenzende Haarlemmermeer drooggelegd. Daarna
volgen de droogleggingen van de Schinkelpoel, de Oosteinderpoel en het
Legmeer. De visserij werd minder (alleen nog mogelijk op de Westeinder) en
het vervenen hield op, de inwoners gingen meer bomen, planten en fruit
verbouwen. Tussen 1850 en 1885 beleefde de aardbeienteelt zijn hoogtepunt.
De aardbei werd het symbool voor de vlag van Aalsmeer: rood, groen, zwart
(vrucht, blad, aarde). Aalsmeer kent trouwens ook een 'Aardbeienbrug', te
vinden aan de Uiterweg.
Ontstaan van de veiling
De kwekers verkochten de aardbeien aan tussenhandelaren, die met een
aardbeienschip naar Amsterdam voeren om de waar aan de man te brengen. In
deze tijd ontstond het veilingwezen in Nederland, waarbij Aalsmeer een heel
grote rol ging spelen. De bloementeelt begon rond 1880 met het kweken van
rozen (toen al in kassen). De veengrond bleek heel goed te zijn voor de
bloementeelt. De bloemen werden eerst nog met schuiten naar de markt in de
stad gebracht, maar al snel werd de handel naar Aalsmeer verlegd. In 1912
werden daar twee veilingen gesticht: de Centrale Aalsmeerse Veiling en
Bloemenlust. In de Centrale Veiling is nu de Studio van Endemol gevestigd.
Bloemenveiling Aalsmeer
Tweede Wereldoorlog
In de Tweede Wereldoorlog verwierf Aalsmeer een reputatie als Nazi-bolwerk.
Dat was vooral te wijten aan de fanatieke NSB-burgemeester Kolb en een
handjevol fascisten. Door de ligging bij Schiphol, de Westeinderplas en
Amsterdam was het dorp een belangrijk strategisch punt. Aalsmeer was
bovendien een rijk dorp, door de teelt van bloemen en planten, de visserij
en de veilingen. Vanaf 1942 zette een aantal kleine verzetsgroepen zich in
voor de vele uit Amsterdam gevluchte joden die in Aalsmeer onderdoken. Het
toenmalige hoofd burgerzaken Cees Braber was een groot vervalser van
persoonsbewijzen. Vaste gast in het dorp was de opperbevelhebber van de
Wehrmacht in Nederland, Friedrich Christiansen, die er boten liet bouwen. Na
de oorlog vonden er meer dan honderd rechtzaken tegen NSB’ers uit Aalsmeer
plaats. Journalist Theodore van Houten schreef een boek over de periode
onder de titel: Een vrij ernstig geval.
Raadhuis Aalsmeer in het centrum
Wederopbouw
In 1950 telde Aalsmeer 12.500 inwoners. In deze periode was de tuinbouw al
van groot belang. Er waren bloementelers, boomkwekers en er was veel
glastuinbouw, maar het voornaamste gewas in die tijd was nog steeds de
aardbei. In 1972 fuseerden de twee Aalsmeerse veilingen. De nieuwe
combinatie heet Verenigde Bloemenveilingen Aalsmeer; het nieuwe gebouw was
in 1972 gereed. Vanuit deze veiling was het maar een klein stuk rijden naar
het vliegveld. Het nieuwe Schiphol was toen juist in gebruik genomen.
Hierdoor kregen de Hollandse tuinders rechtstreeks toegang tot de
Amerikaanse en Japanse markt. Inmiddels geniet Aalsmeer wereldwijde
bekendheid door de bloemenveiling. Met een vloeroppervlak van 999.000 m˛ is
het veilinggebouw volgens het Guinness Book of Records het grootste
handelsgebouw ter wereld.
Hoofdingang Bloemenveiling
Wijkindeling
De gemeente wordt ingedeeld in de volgende wijken en buurten
Aalsmeer
Centrum
Zuid I, Zuid II en Zuid III
Hornmeer
Uiterweg
Zuidwestboezem
Zuidwestpolder
Kompolder
Oranjewijk
Noordoostboezem
Noordoostpolder
Schinkelpolder
Bij de Poel
Nieuw Oosteinde
Kudelstaart
Kudelstaart Kom
Omgeving Kudelstaart
Kalslagen
|
|
|